RetroMTB FORUM Dyskusyjne Strona Główna

     
     

Poprzedni temat «» Następny temat
Zaduszkowo - cmentarze wojenne wokół Łodzi
Autor Wiadomość
focker 
Doktor Resor


Dołączył: 09 Gru 2009
Posty: 5201
Skąd: Pajęczno/Łódź
Wysłany: 2016-11-03, 00:27   Zaduszkowo - cmentarze wojenne wokół Łodzi

Pisząc dziś o Beskidzie Niskim od razu przyszły mi do głowy cmentarze żołnierzy z I wojny światowej poległych w Bitwie pod Gorlicami. Niewiele osób jednak wie, że tak naprawdę największa bitwa manewrowa I wojny rozegrała się w okolicach Łodzi. Front rozciął się od Skierniewic i Rawy Mazowieckiej w stronę Brzezin, Piotrkowa i Sieradza. Co ciekawe - sztab armii rosyjskiej znajdował się w dzisiejszym hotelu Grand - jednym z dwóch najwyższych wówczas budynków w mieście. Z drugiego, hotelu Savoy, Łodzianie mogli na żywo obserwować przebieg starć dwóch armii.

Mi udało się naliczyć ponad 40 cmentarzy stricte wojennych pozostałych po tej bitwie - nie licząc kwater żołnierskich ulokowanych na cmentarzach cywilnych. Trzy cmentarze wojenne są nawet w sąsiedztwie Aldka. Wszystkich miejsc pochówku, razem z nieistniejącymi obecnie, było podobno ponad 300. Łącznie liczba ofiar Operacji Łódzkiej to ok. 190 tys osób (!). Największy obszarowo cmentarz znajduje się na Starej Gace w okolicach Rzgowa (największa liczba żołnierzy natomiast pochowana jest bodajże w Wiączyniu Dolnym - ok. 10.000 osób - po dokonanych komasacjach mniejszych cmentarzy). Na Gadce też powstał największy pomnik, który jeszcze latach 20-tych wyglądał tak:

źródło: http://www.rowery.olsztyn...kie/gadka_stara
Obecnie jego stan można zobaczyć tu:


Więcej zdjęć tutaj: http://www.rowery.olsztyn...kie/gadka_stara

Co ciekawe - cmentarz leży dokładnie w miejscu, gdzie toczyły się najbardziej zaciekłe walki - żołnierzy chowano dokładnie tam, gdzie polegli. Łącznie ponad 2.000 osób. Do tej pory na terenie cmentarza znajdują się okopy.

Cmentarze są w różnym stanie - niektóre są bardzo zadbane i ogrodzone, po niektórych zostały tylko usypane nagrobki albo nawet zbiorowe kurhany. Niektóre powstały na skutek komasacji mniejszych. Wiele z nich łączą kamienne tablice z napisami: "Deutscher Unbekannt Krieger", Russisch Unbekannt Krieger", czasami nawet Polnische Unbekannt Krieger". Na wielu są też nazwiska i stopnie wojskowe. Często mogiły są także zbiorowe. Ogólnie jak w Beskidzie Niskim - każdy cmentarz jest inny, każdy warty odwiedzenia, zadumania się i uświadomienia sobie, że w tych samych grobach leżą żołnierze różnych armii, różnych narodowości, różnych wyznań - walczyli ze sobą raptem kilka tygodni, a spoczywają razem już od ponad 100 lat. I na zawsze pozostanie im wszystko jedno, pod rozkazem jakiej armii przyszło im zginąć.

Miejsca często są zapomniane - ale warto je odwiedzić i chwilę się nad nimi zastanowić nad bezsensem wojny. Operacji Łódzkiej nie pamiętają już nawet Łodzianie. Bitwa została nierozstrzygnięta. Tylko w ziemi leży prawie 200.000 osób...

Na pewno będę teraz częściej jeździł w poszukiwaniu kolejnych miejsc - i w tym wątku będę zamieszczał zdjęcia oraz ślad GPS. Do niektórych z cmentarzy bardzo ciężko trafić. Leżą gdzieś w środku pola, w zagajniku, często przykryte bluszczem albo trawą. Większość z nich już odnalazłem, ale do tej pory nie robiłem zdjęć. Teraz postaram się to nadrobić.

Tutaj jest jedna z fotorelacji - jednak tych cmentarzy jest ponad czterdzieści, więc tu jest opisany mikroskopijny ułamek wszystkich miejsc. Czasem można natknąć się nawet na wyznaczony szlak rowerowy ""MUZEUM W PRZESTRZENI - Wielokulturowe Korzenie Regionu Łódzkiego" - szlak historyczny, jednak nie udało mi nigdzie w necie znaleźć mapy tego szlaku (podobno jak się ładnie poprosi to jakaś może się znaleźć w urzędzie gminy w Brzezinach - na ich stronie odnaleźć można tylko to: http://www.gminabrzeziny.pl/strona/id/65.html Trochę żenuła :) Jednocześnie w terenie metale tabliczki z oznaczeniami często zostały już rozszabrowane. Szkoda. Tak czy inaczej, mieszkańcom Łodzi polecam zaopatrzyć się w mapy Regionu Łódzkiego Compassa i samemu poszukać cmentarzy - są one całkiem fajnie oznaczone na tych mapach.

Na koniec - kto był ostatnio w Łodzi na mini zlocie, ten widział w Lesie Łagiewnickim kamień z niemieckimi napisami - to też była pamiątka po Operacji Łódzkiej. Jadąc szybkim singlem pomiędzy drzewami, jechaliśmy z kolei po grzbiecie okopu z tego okresu.

Ponieważ w tym roku nie mogę jechać na groby moich bliskich, postanowiłem zostawić znicze na kilku z tych cmentarzy. Udało mi się dotrzeć do czterech. Do dwóch niestety już nocą.

Po kolei:

Cmentarz w Żabiczkach pod Konstantynowem:

Cmentarz w Bechcicach:









Cmentarz na Starej Gadce:





Cmentarz w miejscowości Kalino (zostały tylko dwa krzyże i zarys nagrobków porośniętych bluszczem):
_________________
Są: Bontrager Privateer ; Wheeler E1 Titanium ; Breezer Lighting ; Endorfina ; Endorfina ; Cannondale F900 ; Sunn Cross ; Viner Comp Line
Były: Puch ; DrJekyll i MrHyde ; FSR ; FSR2 ; Klein ; Puch2 ; Trek ; HKeK ; Jose .
 
 
skolioza 
Administrator
Ojciec Dyrektor :P


Dołączył: 14 Mar 2009
Posty: 12503
Skąd: RetroMTB.pl
Wysłany: 2016-11-03, 08:39   

Chapeau bas Monsieur Focker!
_________________
RetroMTB na Facebooku

SPRZĘT DO SPRZEDANIA
 
 
marcin74 
repartocorse

Wiek: 43
Dołączył: 18 Paź 2011
Posty: 3155
Skąd: Lodz i okolice ;)
Wysłany: 2016-11-03, 12:09   

Lubie takie historie
w okolicach Lasku tez sa dwa cmentarze z tego okresu i jak tylko bedziesz mial czas to latem moge robic za przewodnika
jeden z cmentarzy lezy przy drodze miedzy Laskiem a Widawa od zawsze bardzo zadbany z orginalnym ogrodzeniem sprawia wrazenie prawie "nowego "
drugi w polowie drogi do Szadku jak pamietam z dziecinstwa bardzo zaniedbany ,calkowicie pochloniety przez las ale od paru lat widac ,ze kto zaczal o niego dbac
_________________
Campagnolo record OR
Mavic Geo Dakar
XTR M 900
Deore XT 732/5
Ritchey 2/9
Deore XT 739
......................................

Campagnolo 50 th anniversary..w budowie
 
 
aldek 
wiejski rowerzysta

Dołączył: 09 Lip 2009
Posty: 2722
Skąd: Grodzisk Maz.
Wysłany: 2016-11-03, 12:12   

Wychowałem się na opowieściach mojego dziadka o tej bitwie - konkretnie o starciu pod Brzezinami, (tzw. Mroczkowizna). A w lesie nieopodal nie wolno było zbierać jagód, bo... ludzie mówili, że rosły na ludzkich kościach. I podobno w nocy świecił zawarty w nich fosfor - ale to takie tam wiejskie legendy.
Tak na marginesie, to Beskid Niski kojarzy się wszystkim niejako automatycznie z piekłem WW1. Zaś Łódź i - jeszcze ciekawsza! - puszcza Bolimowska, to już nie. A przecież to właśnie pod Bolimowem pierwszy raz użyto gazu, a nie we Francji! Ba, przyszły noblista Haber Fritz osobiście tu oglądał konających żołnierzy, naukowo dokumentując efekty nowej, cudownej broni.
Tereny obu tych bitew szczęśliwie są w moim rowerowym zasięgu, żeby nie było całkiem OT.
_________________
Moje skromne dzieła: -> http://rpk.ehost.pl/wp/kategorie/rowery/
 
 
focker 
Doktor Resor


Dołączył: 09 Gru 2009
Posty: 5201
Skąd: Pajęczno/Łódź
Wysłany: 2016-11-03, 12:13   

Cytat:
Lubie takie historie
w okolicach Lasku tez sa dwa cmentarze z tego okresu i jak tylko bedziesz mial czas to latem moge robic za przewodnika
jeden z cmentarzy lezy przy drodze miedzy Laskiem a Widawa od zawsze bardzo zadbany z orginalnym ogrodzeniem sprawia wrazenie prawie "nowego "
drugi w polowie drogi do Szadku jak pamietam z dziecinstwa bardzo zaniedbany ,calkowicie pochloniety przez las ale od paru lat widac ,ze kto zaczal o niego dbac


Widziałem obydwa - te w bliższej okolicy Łodzi udało mi się odwiedzić chyba większość. Jak jednak będziesz na ojcowiźnie, to chętnie się tam bujnę jeszcze raz.
Teraz wybieram się w dalsze okolice - Skierniewic i Rawy Mazowieckiej.
Cytat:
A przecież to właśnie pod Bolimowem pierwszy raz użyto gazu, a nie we Francji!

Atak z grudnia 1914 faktycznie miał miejsce pod Bolimowem, ale był nieudany - ze względu na temperaturę gaz (bardziej łzawiący niż trujący) nie był w w stanie się rozprężyć i Rosjanie nawet nie zauważyli jego działania. Dopiero właśnie pod Ypres w kwietniu 1915 i w kolejnym ataku pod Bolimowem w maju 1915 r. gaz zadziałał prawidłowo (tym razem był to trujący chlor) . Tak czy inaczej - Bolimów faktycznie był pierwszy.
_________________
Są: Bontrager Privateer ; Wheeler E1 Titanium ; Breezer Lighting ; Endorfina ; Endorfina ; Cannondale F900 ; Sunn Cross ; Viner Comp Line
Były: Puch ; DrJekyll i MrHyde ; FSR ; FSR2 ; Klein ; Puch2 ; Trek ; HKeK ; Jose .
Ostatnio zmieniony przez focker 2016-11-03, 21:14, w całości zmieniany 1 raz  
 
 
aldek 
wiejski rowerzysta

Dołączył: 09 Lip 2009
Posty: 2722
Skąd: Grodzisk Maz.
Wysłany: 2016-11-03, 13:00   

Tak właśnie było, choć trafiłem gdzieś na źródła, że rosyjscy żołnierze zostali jednak zatruci już w czasie pierwszego ataku pod Huminiem (na marginesie polecam cmentarz). Na pewno mówili o tym zatruciu przesłuchiwani rosyjscy jeńcy.
Bolimów był zresztą o tyle ciekawy, że o ile na naszych ziemiach walki miały przeważnie charakter wojny manewrowej (czyli my tu, oni tam, i trzeba zwiewać bo nas okrążą), to tu akurat przytrafiła się taka klasyczna, "francuska" kampania z stabilnym frontem, atakami na ckm-y, no man's land, i stosami trupów oraz specjalnie wybudowaną "rogowską" wąskotorówką, by dowozić mięso armatnie a odwozić rannych.
Skierniewice to rozumiem Kamion i tour de Rawka?
_________________
Moje skromne dzieła: -> http://rpk.ehost.pl/wp/kategorie/rowery/
 
 
polonezGLE 


Wiek: 40
Dołączył: 04 Kwi 2011
Posty: 956
Skąd: Bydgoszcz
Wysłany: 2016-11-03, 14:51   

Szacun.
Grobownictwo wojenne to moja broszka służbowa od 9 lat.
Niedawno zawitała do mnie pani w mocno podeszłym wieku, mieszkanka Bydgoszczy z zamiarem odnalezienia dziadka, który wyruszył na I wojne i miał zginąć gdzieś w okolicach Łodzi. Okazalo sie, że spoczywa w Bolimowie (albo gdzieś w okolicy, dokladnie nie pamietam), zginął w ataku gazowym jako żołnierz niemiecki, jako rezerwista i Polak trafił do jakiejś jednostki pomocniczej. Jego nazwisko zachowalo sie na betonowej płycie pamiątkowej na terenie cmentarza.
_________________
Dawes Fat Chance '91, Wheeler 5500 '91, Cilo Vasella '91, Anlen Invert '90, Winora góraloszosówka '90, Bianchi Superlug470 '96/99, Muddy Fox Sorcerer '89, Moje jazdy, Hercules California Pro '92 Hercules Indiana '91
 
 
focker 
Doktor Resor


Dołączył: 09 Gru 2009
Posty: 5201
Skąd: Pajęczno/Łódź
Wysłany: 2016-11-03, 15:10   

Niemieccy żołnierze mieli nieśmiertelniki - chociaż one były często zrywane z piersi przez Rosjan po bitwie. Jeśli żołnierza znaleziono bez nieśmiertelnika - był chowany bez imienia, ale ze wskazaniem stopnia (na podstawie munduru). Często zdarzało się też, że dany żołnierz został rozszarpany szrapnelem do tego stopnia, że nie dało się nawet zidentyfikować stopnia po mundurze. Dlatego jest też wiele nagrobków zawierających po prostu: Niemiecki nieznany żołnierz.
_________________
Są: Bontrager Privateer ; Wheeler E1 Titanium ; Breezer Lighting ; Endorfina ; Endorfina ; Cannondale F900 ; Sunn Cross ; Viner Comp Line
Były: Puch ; DrJekyll i MrHyde ; FSR ; FSR2 ; Klein ; Puch2 ; Trek ; HKeK ; Jose .
 
 
himayer 


Wiek: 44
Dołączył: 11 Gru 2011
Posty: 362
Skąd: poland
Wysłany: 2016-11-03, 16:32   

marcin74 napisał/a:
Lubie takie historie
w okolicach Lasku tez sa dwa cmentarze z tego okresu i jak tylko bedziesz mial czas to latem moge robic za przewodnika
jeden z cmentarzy lezy przy drodze miedzy Laskiem a Widawa od zawsze bardzo zadbany z orginalnym ogrodzeniem sprawia wrazenie prawie "nowego "
drugi w polowie drogi do Szadku jak pamietam z dziecinstwa bardzo zaniedbany ,calkowicie pochloniety przez las ale od paru lat widac ,ze kto zaczal o niego dbac



ja znam jeszcze 3 miejsca duzo bardziej ukryte :)
i trochę mniejsze te cmentarze
tak że jak będziesz miał ochotę śmignąć któregos dnia to zapraszam
 
 
marcin74 
repartocorse

Wiek: 43
Dołączył: 18 Paź 2011
Posty: 3155
Skąd: Lodz i okolice ;)
Wysłany: 2016-11-03, 17:31   

himayer napisał/a:
ja znam jeszcze 3 miejsca


pierwszo wojenne ???
_________________
Campagnolo record OR
Mavic Geo Dakar
XTR M 900
Deore XT 732/5
Ritchey 2/9
Deore XT 739
......................................

Campagnolo 50 th anniversary..w budowie
 
 
himayer 


Wiek: 44
Dołączył: 11 Gru 2011
Posty: 362
Skąd: poland
Wysłany: 2016-11-03, 20:57   

do końca nie wiem
 
 
focker 
Doktor Resor


Dołączył: 09 Gru 2009
Posty: 5201
Skąd: Pajęczno/Łódź
Wysłany: 2016-11-04, 09:21   

Wg mojej magicznej rozpiski, to w okolicach Łasku nawet i z 5 takich miejsc pochówku się znajdzie:
http://www.łódzkie.pl/fil...arze_mogily.pdf
_________________
Są: Bontrager Privateer ; Wheeler E1 Titanium ; Breezer Lighting ; Endorfina ; Endorfina ; Cannondale F900 ; Sunn Cross ; Viner Comp Line
Były: Puch ; DrJekyll i MrHyde ; FSR ; FSR2 ; Klein ; Puch2 ; Trek ; HKeK ; Jose .
 
 
snack 


Wiek: 37
Dołączył: 03 Cze 2009
Posty: 1090
Skąd: Łódź
Wysłany: 2016-11-04, 10:10   

ekstra sprawa focker
ja nie tak dawno trafiłem na ukryty w krzakach cmentarz w okolicach ul. Zjazdowej, między ulicami Moskuliki i Opolską. Gdzieś mi zdjęcia wcięło, ale groby są bardzo stare i mocno zarośnięte..
Jak będziesz chciał dokładną lokalizację to pisz ;-)

A przy okazji, wiesz gdzie jest ten kamień? :-)



Po przeciwnej stronie ścieżki przy której znajduje się głaz-nagrobek jest prywatna działka. Na jej terenie zachowały się fundamenty willi, która ponoć nosiła nazwę "Grabówka". Mieścił się tam sztab wojska niemieckiego. Willę w 1914 roku ostrzelał i zbombardował zwiadowczy samolot rosyjski. Zginęło 5 żołnierzy. Szczątki poległych ekshumowano.

Napis na kamieniu brzmi: FURCHTLOS UND TREW, co oznacza: "Nieustraszeni i wierni"
_________________
Scott Pro Racing W/C 99' -----> galeria flickr
Specialized Stumpjumper M2 FS 95' -----> galeria flickr
 
 
focker 
Doktor Resor


Dołączył: 09 Gru 2009
Posty: 5201
Skąd: Pajęczno/Łódź
Wysłany: 2016-11-04, 10:36   

Szukałem tamtego cmentarza na Zjazdowej, ale nie udało mi się znaleźć. Poproszę o wskazówki gdzie go szukać :)
O tym głazie pisałem w pierwszym poście - jechaliśmy koło niego na łódzkim mini-zlocie. Niedaleko a nim jest ścieżka, która biegnie po grzbiecie starego okopu. Na pewno ją znasz.
_________________
Są: Bontrager Privateer ; Wheeler E1 Titanium ; Breezer Lighting ; Endorfina ; Endorfina ; Cannondale F900 ; Sunn Cross ; Viner Comp Line
Były: Puch ; DrJekyll i MrHyde ; FSR ; FSR2 ; Klein ; Puch2 ; Trek ; HKeK ; Jose .
 
 
marcin74 
repartocorse

Wiek: 43
Dołączył: 18 Paź 2011
Posty: 3155
Skąd: Lodz i okolice ;)
Wysłany: 2016-11-04, 11:43   

wspomniane przeze mnie cmentarze w Zamosciu i Ulejowie zalapaly sie nawet na foto :->
z ciekawych miejsc umieszczonych na mapie polecam Stronsko . Cmentarz faktycznie jest ale reke bym dal sobie uciac ze mogily sa z 39 i jeszcze z ktoregos powstania :idea:
Wioska malutka a oprocz ww cmentarza
stary kosciol w stylu romanskim a przynajmniej z jego widocznymi pozostalosciami ;-)
polskie bunkry wchodzace w sklad linii obronnej nad rzeka Warta
a wszystko w okolicach calkiem sporych gorek z przepieknymi widokami na doline rzeki warty
_________________
Campagnolo record OR
Mavic Geo Dakar
XTR M 900
Deore XT 732/5
Ritchey 2/9
Deore XT 739
......................................

Campagnolo 50 th anniversary..w budowie
 
 
Wyświetl posty z ostatnich:   
Odpowiedz do tematu
Nie możesz pisać nowych tematów
Nie możesz odpowiadać w tematach
Nie możesz zmieniać swoich postów
Nie możesz usuwać swoich postów
Nie możesz głosować w ankietach
Nie możesz załączać plików na tym forum
Możesz ściągać załączniki na tym forum
Dodaj temat do Ulubionych
Wersja do druku

Skocz do:  

Powered by phpBB modified by Przemo © 2003 phpBB Group
Template designed and created by Falcone
Strona wygenerowana w 0,25 sekundy. Zapytań do SQL: 15